Nội dung chính
Campuchia đã bắt giữ và nhanh chóng dẫn độ Chen Zhi, người đứng đầu mạng lưới lừa đảo trực tuyến toàn cầu, tới Trung Quốc – một bước đi chiến lược nhằm giảm áp lực quốc tế và củng cố hợp tác pháp luật khu vực.
Tiểu sử và tầm ảnh hưởng của Chen Zhi
Chen Zhi, 38 tuổi, nhập tịch Campuchia năm 2014 sau khi rời Trung Quốc. Năm 2015 ông thành lập Prince Group, nhanh chóng mở rộng thành một “đế chế” kinh doanh đa dạng, bao gồm các công ty cờ bạc trực tuyến và các khu phức hợp lừa đảo ở Đông Nam Á. Chính phủ Campuchia từng trao danh hiệu Neak Oknha – danh hiệu dành cho những doanh nhân lỗi lạc.
Quá trình bắt giữ và dẫn độ
Vào ngày 7/1, Bộ Nội vụ Campuchia thông báo đã bắt giữ ba công dân Trung Quốc, trong đó có Chen Zhi, và đưa họ về Trung Quốc. Quốc tịch Campuchia của Chen đã bị thu hồi theo sắc lệnh hoàng gia tháng 12/2025. Ngày 8/1, truyền hình nhà nước Trung Quốc phát hình ảnh Chen Zhi bị áp giải, trùm đầu và còng tay khi lên máy bay về Bắc Kinh.
Phản ứng và quan điểm quốc tế
Giới chức Trung Quốc đã khởi tố ít nhất 13 vụ án liên quan đến Prince Group từ năm 2020 đến 2025, mô tả công ty là “tập đoàn tội phạm cờ bạc trực tuyến xuyên biên giới khổng lồ”. Mỹ và Anh cũng đã truy tố Chen Zhi vào tháng 10/2025, thu giữ khoảng 15 tỷ USD bitcoin và các tài sản tài chính trị giá hơn 150 triệu đô la Singapore.
Phó Thủ tướng Campuchia Sun Chanthol nhấn mạnh, “khi có đủ bằng chứng, chúng tôi hành động theo quy định pháp luật”. Ông không giải thích vì sao Campuchia chọn đưa Chen về Trung Quốc thay vì Mỹ, nhưng nhấn mạnh lợi ích quốc gia luôn được đặt lên hàng đầu.
Động lực chiến lược của Phnom Penh
Theo các chuyên gia, việc dẫn độ Chen Zhi là cách Campuchia giảm áp lực từ phương Tây đồng thời thể hiện mối quan hệ ngày càng gắn bó với Trung Quốc – nhà đầu tư lớn nhất của nước này trong lĩnh vực hạ tầng và quốc phòng. Giáo sư Pavin Chachavalpongpun (Đại học Kyoto) cho rằng đây là “hành động thực tiễn chính trị”, trong khi Mỹ hiện đang tập trung vào các ưu tiên khác như khu vực Latin.
Giáo sư Wang Jiangyu (Đại học Hong Kong) lưu ý rằng, trong bối cảnh Mỹ không coi việc dẫn độ là ưu tiên hàng đầu, Trung Quốc có thẩm quyền xử lý vụ việc cả theo luật nội địa và luật quốc tế, làm giảm thiểu các rủi ro pháp lý cho Campuchia.
Hệ quả và triển vọng
Việc Chen Zhi được đưa về Trung Quốc không chỉ giúp Campuchia giảm bớt áp lực quốc tế, mà còn góp phần vào chiến dịch “Săn Cáo” của Trung Quốc nhằm truy lục các trùm tội phạm xuyên quốc gia. Đồng thời, nó gửi một tín hiệu mạnh mẽ cho các quốc gia khác trong khu vực về khả năng hợp tác chặt chẽ trong việc chống lừa đảo trực tuyến.
UN ước tính có ít nhất 100.000 nạn nhân bị ép buộc tham gia các hoạt động lừa đảo tại Campuchia. Các cơ quan tài chính Mỹ cho biết các đường dây lừa đảo ở Đông Nam Á đã chiếm đoạt hơn 10 tỷ USD trong năm vừa qua.
Bà Chou Bun Eng, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia chống Buôn người Campuchia, khẳng định Campuchia sẽ không nhận toàn bộ trách nhiệm nếu các quốc gia khác không cùng hợp tác trong cuộc chiến chống tội phạm mạng xuyên quốc gia.
Như Jacob Daniel Sims, chuyên gia tội phạm xuyên quốc gia tại Đại học Harvard, đã chỉ ra, “Campuchia không còn lựa chọn nào khác ngoài việc hành động nhanh chóng để giảm sức ép quốc tế”.
Việc dẫn độ Chen Zhi không chỉ là một thắng lợi pháp lý mà còn là một bước tiến trong quan hệ đối tác chiến lược giữa Campuchia và Trung Quốc, đồng thời đặt ra câu hỏi về tương lai của các nỗ lực quốc tế trong việc phá vỡ các mạng lưới lừa đảo quy mô lớn.
Thanh Tâm (Theo NY Times, AFP, AP, People’s Daily)
