Nội dung chính
Giới thiệu bún cua thối – hương vị không thể nhầm lẫn
Ngay khi nghe tên “bún cua thối”, nhiều người tưởng tượng ngay một mùi hôi khó chịu, nhưng thực tế món ăn này lại là biểu tượng ẩm thực độc đáo của người dân Gia Lai.
1. Bún cua thối là gì?
Món bún này có nguồn gốc từ vùng núi Pleiku, tỉnh Gia Lai, nơi người dân tận dụng những nguyên liệu sẵn có như cua đồng, măng rừng và rau rừng để tạo nên một bữa ăn no bụng, đậm đà. Được sinh ra trong bối cảnh khó khăn, bún cua thối đã trở thành một phần không thể thiếu trong bữa sáng và xế chiều của người địa phương.
2. Quy trình lên men mắm cua – “linh hồn” của món ăn
Mắm cua được làm theo công thức truyền thống: cua đồng sau khi làm sạch được giã nhuyễn, trộn muối với tỷ lệ chuẩn (khoảng 12% muối), sau đó ủ trong 30‑45 ngày ở nhiệt độ 20‑25°C. Quá trình lên men tự nhiên tạo ra mùi hương mạnh mẽ – người ta thường gọi là “mùi thối” – nhưng chính mùi này là dấu hiệu của một mẻ mắm đạt chuẩn.
Theo báo cáo của Sở Du lịch Gia Lai (2023), hơn 68% du khách quốc tế thử món bún cua thối đều cho biết họ muốn quay lại để “trải nghiệm lại” hương vị này.
3. Thành phần và cách thưởng thức
Một tô bún cua thối truyền thống gồm:
- Bún tươi trắng mịn.
- Nước mắm cua pha loãng.
- Măng rừng luộc, da heo chiên giòn, chả, tóp mỡ và trứng luộc (tùy chọn).
- Rổ rau sống phong phú: rau muống bào, bắp chuối, giá đỗ, xà lách, rau thơm và các loại rau rừng đặc trưng của Gia Lai.
Thực khách tự chan mắm cua vào tô, trộn đều để các nguyên liệu hòa quyện. Ban đầu có thể “sốc mùi”, nhưng sau vài đũa vị béo, mặn, ngọt hậu của cua sẽ dần lấn át, khiến người ăn không thể dừng lại.
4. Cảm nhận của thực khách – Từ “khó ăn” đến “nghiện”
Nhiều du khách lần đầu tới Gia Lai thường cần thời gian “làm quen”. Một số cho biết không thể ăn hết một tô, trong khi những người đã vượt qua rào cản mùi lại trở thành fan cuồng nhiệt, thậm chí quay lại nhiều lần để thử các phiên bản khác nhau của món ăn.
5. Bún cua thối trong bức tranh ẩm thực du lịch
Ngày nay, bún cua thối không còn chỉ là món ăn địa phương mà còn là “đặc sản thử thách” được giới thiệu trong các tour du lịch ẩm thực miền Trung. Các nhà hàng tại Pleiku thường đặt món này trên thực đơn đặc biệt, kèm theo lời giới thiệu về lịch sử và quy trình lên men, nhằm thu hút khách du lịch muốn khám phá hương vị chân thực của Tây Nguyên.
Như lời của một chuyên gia ẩm thực địa phương, “Bún cua thối là minh chứng cho sự sáng tạo của người dân miền núi: từ những nguyên liệu giản dị, họ tạo ra một hương vị độc đáo, phản ánh tính cách thẳng thắn, chân chất của người Gia Lai.”
Yến Nguyễn
