Nội dung chính
Trong bối cảnh Mỹ mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với Iran, nhiều quốc gia và Liên Hợp Quốc đã lên tiếng kêu gọi các bên kiềm chế để tránh leo thang căng thẳng ở Trung Đông.
Bối cảnh áp lực mới của Mỹ
Ngày 15/1, Washington công bố một loạt lệnh trừng phạt mới nhắm vào 13 thực thể và 11 cá nhân được cho là có liên quan tới Iran. Các biện pháp này được thực hiện qua Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) của Bộ Tài chính Mỹ, nhằm làm trầm trọng thêm áp lực kinh tế lên Tehran.
Các mục tiêu của lệnh trừng phạt
Danh sách trừng phạt bao gồm:
- Các cá nhân mang quốc tịch Iran, trong đó có những người được cho là gắn bó với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và các doanh nghiệp năng lượng.
- Một nhà tù ở tỉnh Alborz, Iran.
- Vài công ty có trụ sở tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).
Theo luật Mỹ, tài sản của những đối tượng này sẽ bị phong tỏa và công dân Mỹ bị cấm giao dịch với chúng.
Phản hồi từ phía Washington
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nhấn mạnh, Tổng thống Donald Trump vẫn để ngỏ “mọi lựa chọn” trong cách tiếp cận Iran và đang theo dõi sát diễn biến trên mặt đất. Các cố vấn quân sự đã cảnh báo rằng một cuộc tấn công quy mô lớn có thể không làm sụp đổ chính quyền Iran, nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ lan rộng xung đột khu vực.
Trong thời gian tới, Washington sẽ quan sát cách Iran xử lý các cuộc biểu tình nội địa trước khi quyết định các kịch bản hành động tiếp theo, đồng thời xem xét việc điều chỉnh hiện diện quân sự ở Trung Đông để bảo đảm an toàn cho các căn cứ và đồng minh.
Ý kiến của cộng đồng quốc tế
Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, Mike Waltz, cho biết Washington đang cân nhắc các biện pháp ngăn chặn bạo lực tại Iran. Ngược lại, Phó Đại sứ Iran tại LHQ, Gholamhossein Darzi, khẳng định Tehran không tìm kiếm leo thang, nhưng sẽ phản hồi theo luật pháp quốc tế nếu bị tấn công.
Đại sứ Nga tại LHQ, Vassily Nebenzia, kêu gọi Mỹ chấm dứt các hành động có thể làm gia tăng căng thẳng và nhấn mạnh tôn trọng chủ quyền quốc gia. Iraq, Đức và một số nước khác cũng lên tiếng, yêu cầu các bên kiềm chế, ưu tiên đối thoại và tránh sử dụng không phận Iran cho các hoạt động quân sự.
Triển vọng và khuyến nghị
Trong khi Iran đang đối mặt với làn sóng biểu tình lan rộng từ cuối tháng 12, chính quyền Tehran tuyên bố sẵn sàng xem xét các biện pháp giảm bớt khó khăn kinh tế, nhưng không tha thứ cho bạo lực và phá hoại. Các nhà phân tích cho rằng, nếu không có một lộ trình ngoại giao rõ ràng, nguy cơ bất ổn sẽ tiếp tục lan rộng trong khu vực.
Để duy trì ổn định, các bên cần:
- Thực hiện đối thoại trực tiếp qua các kênh ngoại giao đa phương.
- Hạn chế việc áp dụng các biện pháp trừng phạt có thể làm suy yếu nền kinh tế dân thường.
- Đảm bảo an toàn cho các lực lượng và cơ sở quân sự của các nước đồng minh.
Việc kiềm chế ngay hôm nay có thể ngăn chặn một cuộc xung đột lan rộng, bảo vệ lợi ích an ninh và kinh tế của toàn khu vực Trung Đông.
