Nội dung chính
Quản lý chi tiêu không chỉ là bài toán tiền bạc, mà còn là cách các gia đình trẻ xây nền móng an toàn, chủ động trước rủi ro.
Trong nhiều gia đình trẻ, mâu thuẫn không bắt đầu từ chuyện tình cảm mà nảy sinh từ tiền. Thu nhập chưa cao, chi phí sinh hoạt tăng, con cái ngày một lớn… nếu không có cách phân chia và quản lý chi tiêu hợp lý, áp lực tài chính sẽ nhanh chóng bào mòn sự gắn kết vợ chồng.
Phân chia thu nhập và chi tiêu minh bạch
Thay vì tránh né chuyện tiền bạc vì sợ “mất lãng mạn”, các cặp vợ chồng trẻ nên thống nhất tổng thu nhập và liệt kê các khoản chi cố định hàng tháng: tiền nhà, điện nước, ăn uống, đi lại, học phí và bảo hiểm. Sau đó, chia chi tiêu thành ba nhóm:
- Chi thiết yếu: các khoản không thể thiếu như chi phí sinh hoạt cơ bản.
- Chi linh hoạt: giải trí, mua sắm cá nhân, ăn uống ngoài giờ.
- Chi cho tương lai: tiết kiệm, đầu tư, quỹ giáo dục con cái.
Việc phân nhóm này giúp kiểm soát dòng tiền, tránh tình trạng “tháng nào cũng hết sạch”. Ngoài ra, mỗi người nên có một khoản chi tiêu cá nhân nhất định để duy trì sự tự chủ, nhưng khoản này phải được thảo luận và đồng ý từ đầu.
Theo Tiến sĩ Brad Klontz, nhà tâm lý học tài chính tại Đại học Creighton (Mỹ), xung đột tiền bạc trong hôn nhân thường không đến từ số tiền ít hay nhiều, mà từ sự thiếu minh bạch và khác biệt giá trị sống. “Khi các cặp đôi hiểu rõ cách người kia nhìn nhận tiền bạc, họ dễ tìm được tiếng nói chung hơn”, ông phân tích.
Lập kế hoạch dài hạn: Quỹ dự phòng và mục tiêu tương lai
Gia đình trẻ thường tập trung vào chi tiêu trước mắt mà quên mất các mục tiêu dài hạn. Điều này khiến họ dễ rơi vào tình trạng bất lực khi gặp biến cố như ốm đau, mất việc hoặc chi phí phát sinh lớn.
Quỹ dự phòng
Một nguyên tắc quan trọng là xây dựng quỹ dự phòng tương đương ít nhất ba đến sáu tháng chi tiêu cơ bản. Khoản này không dùng cho mua sắm hay du lịch, mà dành riêng cho các tình huống khẩn cấp. Khi có quỹ an toàn, tâm lý vợ chồng ổn định hơn, căng thẳng giảm đáng kể.
Mục tiêu tài chính dài hạn
Gia đình nên sớm xác định các mục tiêu như mua nhà, sinh con, chi phí giáo dục và nghỉ hưu. Mỗi mục tiêu cần được cụ thể hoá bằng con số và thời gian, từ đó phân bổ tiết kiệm hàng tháng phù hợp với khả năng thực tế.
Tiến sĩ Thomas Stanley, chuyên gia nghiên cứu hành vi tài chính gia đình tại Mỹ, chỉ ra rằng các gia đình có kế hoạch tài chính rõ ràng thường không phải là những người kiếm nhiều tiền nhất, mà là những người kiểm soát chi tiêu tốt nhất.
Điều chỉnh linh hoạt theo giai đoạn
Quản lý chi tiêu cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn hôn nhân. Khi chưa có con, ưu tiên tích lũy và đầu tư. Khi có con nhỏ, chi tiêu sẽ chuyển sang các khoản giáo dục, y tế và sinh hoạt gia đình. Việc rà soát lại kế hoạch định kỳ và trao đổi thường xuyên giúp tránh việc tiền trở thành “vùng cấm” trong giao tiếp.
Hãy bắt đầu ngay hôm nay: ngồi lại với người bạn đời, liệt kê thu nhập, xác định các khoản chi cố định, thiết lập quỹ dự phòng và vạch ra các mục tiêu tài chính dài hạn. Khi cả hai cùng hiểu và đồng thuận, nền tảng tài chính của gia đình sẽ vững chắc, cho phép bạn tập trung vào những niềm vui và ước mơ chung.
