Nội dung chính
Rau tầm bóp, từng bị xem là cỏ dại, nay đã trở thành đặc sản được săn lùng nhờ giá trị dinh dưỡng và dược tính.
Hiện nay, tầm bóp (còn gọi là thù lù, cây lồng đèn) đã xuất hiện trong nhiều món ăn gia đình như canh, xào tỏi, nhúng lẩu. Vị đắng nhẹ, hậu vị ngọt thanh và khả năng giải nhiệt khiến nó thu hút thực khách.
Giá trị y học cổ truyền và hiện đại
Theo bác sĩ Bùi Thanh Hoài, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện 19‑8, tầm bóp được xem là vị thuốc mát, đắng, không độc; mọi bộ phận từ lá, thân, quả đều có thể dùng để thanh nhiệt, tiêu đờm, giảm ho và kháng viêm.
“Từ lâu, dân gian đã dùng tầm bóp để hỗ trợ điều trị viêm họng, ho kéo dài và thậm chí dùng ngoài da để giảm mụn nhột nhờ khả năng giải độc.”
Không chỉ trong y học cổ truyền, y khoa hiện đại cũng quan tâm tới loài này. Các nghiên cứu từ Đại học Houston (Mỹ) và Đại học Quốc gia Cheng Kung (Đài Loan) phát hiện tầm bóp chứa các hoạt chất physalin và physagulin, có tiềm năng tăng cường miễn dịch, ức chế một số loại tế bào ung thư (gan, phổi, tử cung, vòm họng) và hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở bệnh nhân tiểu đường.
Cảnh báo nguy cơ ngộ độc do nhầm lẫn
Bác sĩ Hoài nhấn mạnh nguy hiểm khi nhầm lẫn tầm bóp với cây lu lu đực – loài có chứa solanin, một chất độc gây ngộ độc nghiêm trọng. Người tiêu dùng cần quan sát hoa và quả để phân biệt rõ ràng.
Dù là thực phẩm lành tính, việc dùng tầm bóp cần có chừng mực. Các nhóm sau cần đặc biệt thận trọng:
- Phụ nữ mang thai và đang cho con bú: nên tránh hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ.
- Người có cơ địa dị ứng: nếu xuất hiện ngứa, mẩn, buồn nôn, cần ngừng dùng và tới cơ sở y tế.
- Người đang dùng thuốc điều trị: hoạt chất trong tầm bóp có thể tương tác với một số loại thuốc, không nên tự ý dùng như thuốc thay thế.
Rau tầm bóp là nguồn thực phẩm và dược liệu quý, nhưng để tận dụng tối đa lợi ích sức khỏe, người tiêu dùng cần kiến thức đúng và sử dụng khoa học.
