Nội dung chính
Hàng triệu máy tính đã lùng sục cả vũ trụ, và dưới đây là 100 “manh mối” về người ngoài hành tinh mà chúng ta tìm thấy.
Trong không gian bao la, việc tìm kiếm các nền văn minh ngoài Trái Đất luôn là thách thức lớn, đòi hỏi sức mạnh tính toán và sự hợp tác toàn cầu. Dự án SETI@home – một sáng kiến cộng đồng do Đại học California, Berkeley khởi xướng – đã biến hàng triệu máy tính gia đình thành “siêu máy tính” để phân tích dữ liệu vô tuyến thu được từ đài quan sát Arecibo.
Hành trình 21 năm và 12 tỷ tín hiệu
Khởi động vào năm 1999 và kết thúc vào năm 2020, SETI@home đã thu thập hơn 12 tỷ gói dữ liệu tiềm năng. Thay vì đầu tư vào các siêu máy tính đắt đỏ, dự án khai thác sức mạnh tính toán nhàn rỗi của người dùng trên toàn thế giới. Đến năm 2020, hơn một triệu tình nguyện viên đã tham gia, vượt xa mục tiêu ban đầu 50 nghìn người.
David Anderson, nhà khoa học máy tính và đồng sáng lập dự án, chia sẻ: “Chúng tôi chỉ mơ ước có 50 nghìn tình nguyện viên, nhưng thực tế đã vượt qua một triệu. Đây là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của khoa học đại chúng.”
Trong suốt vòng đời dự án, hơn 12 tỷ tín hiệu tiềm năng đã được thu thập. Tuy nhiên, việc “đãi cát tìm vàng” – lọc ra những tín hiệu thực sự đáng chú ý – đã mất tới 10 năm công sức phân tích và loại bỏ nhiễu.
Công nghệ đằng sau cuộc săn tìm
SETI@home chia nhỏ khối dữ liệu khổng lồ thành các gói nhỏ, sau đó giao cho các máy tính cá nhân thực hiện phân tích Fourier rời rạc để phát hiện sự dịch chuyển tần số Doppler – dấu hiệu đặc trưng của nguồn phát di chuyển trong không gian sâu.
Hình: Hệ thống SETI@home biến máy tính gia đình thành mạng lưới tính toán khổng lồ.
Đến năm 2016, các nhà nghiên cứu vẫn còn “đối mặt với núi dữ liệu” khổng lồ. Khi hợp tác với Viện Vật lý Hấp dẫn Max Planck (Đức), họ đã dùng siêu máy tính để loại bỏ nhiễu vô tuyến và tạp âm địa phương, giảm danh sách xuống còn vài nghìn tín hiệu.
Top 100 tín hiệu tiềm năng
Sau quá trình sàng lọc gắt gao và kiểm định thủ công, 100 tín hiệu xuất sắc nhất được công bố. Mặc dù chưa có bằng chứng chắc chắn nào cho thấy chúng là “lời chào” từ nền văn minh ngoài Trái Đất, nhưng chúng đã thiết lập một ngưỡng nhạy mới cho các cuộc tìm kiếm trong tương lai.
David Anderson khẳng định: “Nếu chúng ta không phát hiện được người ngoài hành tinh, ít nhất chúng ta đã nâng cao khả năng phát hiện tín hiệu ngoại hành tinh ở mức độ chưa từng có.”
Kết quả chi tiết đã được đăng trên The Astronomical Journal, đánh dấu sự khép lại của một chương lịch sử và mở ra những hướng nghiên cứu mới cho thiên văn học hiện đại.
