Nội dung chính
Một cô sinh viên 20 tuổi đã phải mang bình khí cười tới bệnh viện vì không thể kiểm soát cơn thèm, mở ra một câu chuyện cảnh báo về nguy cơ nghiện N2O.
Câu chuyện của cô sinh viên
Trong buổi tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui” vào ngày 12‑1, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) giới thiệu trường hợp một nữ sinh đại học đang phụ thuộc vào khí cười (N2O). Cô đã mang bình khí N2O luôn bên mình vì cảm giác thèm không thể ngừng.
Bắt đầu và gia tăng thói quen
Sau khi thử lần đầu trong các buổi tụ tập bạn bè khi còn học THCS, cô dần chuyển sang dùng thường xuyên hơn ở cấp trung học. Khi vào đại học, việc dùng không còn là “đùa vui” mà trở thành thói quen cá nhân: từ 1‑2 quả mỗi lần lên tới 10‑20 quả mỗi ngày. Khi các quả nhỏ không đủ, cô mua bình khí lớn và các bình mini để giấu trong balo, tránh sự phát hiện của gia đình.
Gia đình chỉ biết khi vô tình phát hiện một bình khí lạ trong phòng cô, kèm theo các dấu hiệu rối loạn tâm thần. Khi nhập viện, bệnh nhân đã lệ thuộc khí cười trong 6‑7 năm, xuất hiện tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu.
Khí cười N2O là gì và nguy hiểm như thế nào?
Khí cười, hay còn gọi là bóng N2O, là khí nitrous oxide được bơm vào các bóng nhỏ. Khi hít, N2O tác động nhanh lên hệ thần kinh trung ương, gây cảm giác cười không kiểm soát và ảo giác trong vài phút.
Tuy nhiên, việc lặp lại sử dụng dẫn tới các tổn thương nghiêm trọng: tê bì tay chân, yếu liệt, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ, mất tập trung, thậm chí phụ thuộc xe lăn hoặc di chứng suốt đời. Liều lớn có thể gây ngạt thở, rối loạn tim mạch, ngừng tim và tử vong.
Triệu chứng và hậu quả sức khỏe
Ngộ độc cấp tính có thể gây rối loạn tri giác, chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim và tổn thương phổi. Các trường hợp nặng có thể dẫn tới phù phổi cấp hoặc ngừng tim, đe dọa tính mạng.
Theo Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, đa số bệnh nhân nhập viện trong trạng thái nặng và cần điều trị đa phương pháp: thuốc, trị liệu tâm lý, kích thích từ trường xuyên sọ và giám sát chặt chẽ của gia đình.
Quy trình điều trị và lời khuyên cho phụ huynh
Sau 6 tháng can thiệp tại Viện Sức khỏe Tâm thần, bệnh nhân đã giảm đáng kể cảm giác thèm, ngừng sử dụng hoàn toàn nhờ sự hỗ trợ của gia đình. Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần chú ý các dấu hiệu bất thường như thay đổi hành vi, tê bì, hoặc việc ẩn các bình khí cười trong đồ dùng cá nhân.
Không nên xem khí cười là “đồ giải trí vô hại”. Khi phát hiện dấu hiệu nghiện, nên đưa người bệnh tới cơ sở y tế chuyên môn để được đánh giá và can thiệp kịp thời.
