Động thái mới của Hải Phòng

Hải Phòng đang triển khai một loạt biện pháp kiểm soát giết mổ động vật nhằm ngăn chặn dịch tả lợn châu Phi và bảo vệ người tiêu dùng.

Bối cảnh và nguyên nhân

Gần đây, các cơ quan chức năng phát hiện nhiều tổ chức, cá nhân vận chuyển và buôn bán động vật, sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc, không đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm. Những hành vi này tạo điều kiện cho dịch bệnh động vật xâm nhập và lây lan, đặc biệt là dịch tả lợn châu Phi (ASF) – một bệnh nguy hiểm có thể gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng cho ngành chăn nuôi.

Biện pháp quản lý và kiểm dịch được triển khai

Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y đã ban hành hướng dẫn chi tiết, yêu cầu các địa phương:

• Kiểm soát chặt chẽ việc giết mổ tại các cơ sở tập trung và nhỏ lẻ, đảm bảo nguồn gốc động vật được kiểm dịch trước khi đưa vào giết mổ.
• Thực hiện kiểm tra vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm tại các cơ sở chăn nuôi, thu gom, sơ chế, chế biến và kinh doanh sản phẩm động vật.
• Áp dụng ký cam kết an toàn thực phẩm cho mọi cơ sở giết mổ, bao gồm cả các doanh nghiệp nhỏ không có địa điểm cố định.
• Tăng cường giám sát và truy xuất nguồn gốc thịt gia súc, gia cầm trên thị trường thông qua kiểm tra định kỳ và đột xuất tại chợ, siêu thị.

Thực trạng các cơ sở giết mổ trên địa bàn

Theo số liệu từ Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Thị Đào, Hải Phòng hiện có 2.181 cơ sở giết mổ, trong đó 9 cơ sở là tập trung và 2.172 cơ sở là nhỏ lẻ. Các cơ sở tập trung được đầu tư đầy đủ trang thiết bị, quy trình xử lý chất thải và đã được cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm; công suất trung bình 600‑700 con lợn và 5.000‑7.000 con gia cầm mỗi ngày.

Ngược lại, các cơ sở nhỏ lẻ thường do một hộ gia đình tự tổ chức, không có không gian tách riêng khu sạch‑khu bẩn, không lưu giữ sổ nhập xuất động vật và không có tem kiểm soát. Vì vậy, việc truy xuất nguồn gốc và kiểm soát dịch bệnh tại đây gặp nhiều khó khăn, dễ dẫn tới lây lan qua các chợ dân sinh và chợ tạm.

Vụ việc công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long

Vụ việc tại Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long đã làm bật lên lỗ hổng trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã bắt giữ Giám đốc và ba nhân viên chịu trách nhiệm kiểm soát chất lượng do nghi ngờ nhập khẩu khoảng 1.274,5 kg thịt lợn nhiễm ASF, sau đó sản xuất thành các sản phẩm đồ hộp. Kiểm định nhanh cho thấy mẫu thịt lợn trong các xe ô tô và trong kho lạnh của công ty dương tính với virus ASF, dẫn đến việc niêm phong 4 kho chứa khoảng 130 tấn thịt lợn đông lạnh.

Sở Công Thương Hải Phòng đã yêu cầu các siêu thị, cửa hàng thực phẩm trên địa bàn rà soát hồ sơ pháp lý, chứng từ nguồn gốc và thu hồi các lô hàng nghi ngờ. Đồng thời, các doanh nghiệp được khuyến cáo thiết lập quy trình tự kiểm tra nội bộ, lưu giữ đầy đủ chứng từ nhập khẩu và thực hiện ký cam kết an toàn thực phẩm.

Kết luận và khuyến nghị

Việc tăng cường kiểm dịch giết mổ và truy xuất nguồn gốc ở Hải Phòng là bước đi thiết yếu để ngăn chặn dịch ASF và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Để duy trì hiệu quả, các nhà quản lý cần:

1. Tiếp tục nâng cao năng lực kiểm tra tại các cơ sở nhỏ lẻ, hỗ trợ họ trang bị thiết bị cơ bản và áp dụng tiêu chuẩn vệ sinh.
2. Thúc đẩy công tác giáo dục, tuyên truyền cho doanh nghiệp và người dân về rủi ro khi mua bán sản phẩm không có tem kiểm soát.
3. Áp dụng công nghệ truy xuất (blockchain, QR code) để minh bạch nguồn gốc từ trang trại đến người tiêu dùng.

Những biện pháp này không chỉ giúp Hải Phòng tránh được thảm dịch mà còn nâng cao uy tín thương hiệu thực phẩm địa phương trên thị trường quốc nội và quốc tế.

Hơn 170 tấn thịt lợn và các sản phẩm đóng hộp nhiễm dịch tả lợn châu Phi cùng Salmonella của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long đã bị tiêu hủy nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Bối cảnh và quy mô vụ việc

Vào tối ngày 10/1, Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y (thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng) công bố rằng các cơ quan chức năng đã tiêu hủy hơn 170 tấn nguyên liệu và thực phẩm có nguy cơ lây truyền dịch tả lợn châu Phi (ASF) và vi khuẩn Salmonella. Đây là một trong những vụ việc nghiêm trọng nhất trong năm 2025 liên quan đến an toàn thực phẩm tại miền Bắc.

Thịt lợn và sản phẩm đóng hộp bị tiêu hủy

• ~132 tấn thịt lợn nạc được Bùi Đức Trọng bán cho Công ty Đồ hộp Hạ Long, hiện đang được bảo quản trong kho đông lạnh.
• 1,2 tấn thịt lợn nạc của Lê Bá Doanh và Trịnh Hà Việt, khi vận chuyển tới công ty, bị lực lượng chức năng phát hiện và tịch thu.
• 4,1 tấn chả rò giẻ và 3,2 tấn chả giò đặc biệt – sản phẩm chế biến từ thịt lợn cùng nguồn cung – cũng đã bị tiêu hủy.

Sản phẩm nhiễm Salmonella

• 27,8 tấn hàng hóa dương tính với Salmonella, trong đó:
• 13,6 tấn bì xô lợn đông lạnh (cũng do Bùi Đức Trọng cung cấp).
• 8,2 tấn da gà đông lạnh.
• 6 tấn thịt gà xay đông lạnh nhập khẩu.

Đồ hộp chế biến từ thịt lợn nhiễm ASF

Công ty đã tự nguyện đề nghị tiêu hủy 1,7 tấn sản phẩm đồ hộp (tương đương 13.953 hộp), bao gồm 6.442 hộp pate cột đèn 90 g (NS 6/9/2025) và 7.511 hộp pate cột đèn 150 g (NS 7/9/2025). Các sản phẩm này được xử lý bằng phương pháp chôn lấp, đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh môi trường.

Các hành vi vi phạm và lệnh bắt giữ

Ngày 10/1, Cơ quan Cảnh sát Điều tra – Công an thành phố Hải Phòng ra lệnh bắt khẩn cấp Giám đốc Tổng Giám đốc Trương Sỹ Toàn và ba cán bộ phụ trách kiểm soát chất lượng (Phạm Thị Thúy Lan, Bùi Thị Thoan, Lại Thị Thanh Hương) để điều tra việc nhập khẩu và chế biến khối lượng lớn thịt lợn nhiễm ASF.

Trước đó, vào ngày 08/9/2025, cơ quan điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường đã bắt giữ Lê Bá Doanh (1977) và Trịnh Hà Việt (1991) vì vận chuyển 1.274,5 kg thịt lợn đã giết mổ, không có nguồn gốc, dương tính ASF.

Tiến trình điều tra và khởi tố

• Khám xét khẩn cấp trụ sở và 04 kho chứa khoảng 130 tấn thịt lợn đông lạnh; các kho được niêm phong.
• Ngày 12/9/2025, Cơ quan Cảnh sát Điều tra quyết định khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”.
• Ngày 24/12/2025, 9 cá nhân (Bùi Đức Trọng, Lê Bá Doanh, Nguyễn Thị Tuyến, Nguyễn Thị Lan, Đinh Thị Nghị, Nguyễn Bình Loan, Phạm Xuân Toàn, Nguyễn Gia Đạt, Trịnh Hà Việt) bị khởi tố theo Điều 317 Bộ luật Hình sự (cung cấp, mua bán thực phẩm có nguồn gốc ASF).

Vụ việc không chỉ làm dấy lên lo ngại về chuỗi cung ứng thực phẩm trong khu vực, mà còn nhấn mạnh vai trò quyết định của cơ quan quản lý trong việc giám sát, phát hiện sớm và ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh lan rộng.

Nhìn nhận và bài học

Đối với các doanh nghiệp thực phẩm, việc xây dựng hệ thống quản lý chất lượng chặt chẽ, kiểm tra nguồn gốc nguyên liệu và tuân thủ quy chuẩn an toàn thực phẩm là yếu tố không thể xem nhẹ. Đối với người tiêu dùng, việc nắm bắt thông tin từ các kênh truyền thông chính thống và kiểm tra nhãn mác, ngày sản xuất sẽ giúp giảm thiểu rủi ro.

Bạn đã từng gặp trường hợp thực phẩm có dấu hiệu không rõ nguồn gốc? Hãy chia sẻ ý kiến của mình và theo dõi chúng tôi để nhận cập nhật nhanh chóng về các vụ việc an toàn thực phẩm.