Nội dung chính
Tiêm vắc‑xin phòng phế cầu là cách bảo vệ hiệu quả nhất cho trẻ và người cao tuổi.
Phế cầu khuẩn và những nhóm nguy cơ cao
Trẻ em dưới 5 tuổi, người từ 65 tuổi trở lên và những người có bệnh mạn tính (hen phế quản, COPD, tiểu đường, bệnh tim, gan, thận) hoặc suy giảm miễn dịch là những đối tượng dễ bị phế cầu khuẩn tấn công, đặc biệt trong mùa lạnh.
Phế cầu khuẩn: Tác nhân gây bệnh nguy hiểm
Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) có thể tồn tại yên bình trong khoang mũi‑họng của người khỏe mạnh, nhưng khi sức đề kháng giảm, vi khuẩn này sinh sôi nhanh, gây ra các bệnh nặng như viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa và nhiễm trùng huyết.
Triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu: sốt, ớn lạnh, ho, đau ngực, thở nhanh. Nếu không được chẩn đoán sớm, bệnh có thể tiến triển thành viêm phổi nặng hoặc nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 1,6 triệu ca tử vong toàn cầu do phế cầu khuẩn, trong đó phần lớn xảy ra ở trẻ em dưới 5 tuổi và người cao tuổi.
Tiêm vắc‑xin phòng phế cầu: Lợi ích đã được chứng minh
Tiêm vắc‑xin phòng phế cầu là biện pháp ngăn ngừa hiệu quả nhất hiện nay. Vắc‑xin kích thích cơ thể tạo ra kháng thể đặc hiệu, giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh và làm giảm mức độ nặng nếu nhiễm.
Trong một nghiên cứu do CDC công bố (2022), tỷ lệ mắc viêm phổi do phế cầu giảm 45% ở nhóm người đã tiêm vắc‑xin so với nhóm không tiêm.
Đối tượng nên tiêm vắc‑xin
- Trẻ em từ 2 tháng đến dưới 5 tuổi (theo lịch tiêm chuẩn).
- Người từ 65 tuổi trở lên.
- Người mắc bệnh mạn tính: hen phế quản, COPD, tiểu đường, bệnh tim mạch, bệnh gan, bệnh thận.
- Người có hệ miễn dịch suy giảm (điều trị ung thư, dùng corticosteroid lâu dài, HIV…).
- Người hút thuốc lá.
Thực tế tại các bệnh viện Việt Nam
Gần đây, ông Nguyễn Văn Ba (67 tuổi) được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng vì viêm phổi nặng. Vì chưa tiêm vắc‑xin phòng phế cầu, bệnh diễn biến nhanh và phải dùng máy trợ thở. Trường hợp này phản ánh tỷ lệ tiêm vắc‑xin còn thấp trong cộng đồng.
Tại Khoa Bệnh phổi của cùng bệnh viện, hiện có khoảng 60 bệnh nhân đang điều trị các bệnh hô hấp, trong đó hơn 80% chưa được tiêm vắc‑xin. Các bác sĩ cảnh báo: “Mùa lạnh là thời điểm các bệnh hô hấp bùng phát; tiêm phòng giúp giảm tải cho bệnh viện và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.” – bác sĩ Chuyên khoa I Cao Thị Hồng Mai.
Triển khai tiêm chủng mở rộng tại Việt Nam
Vắc‑xin phòng phế cầu đã có sẵn tại thị trường Việt Nam, phù hợp với các độ tuổi và nhóm nguy cơ. Bộ Y tế dự kiến đưa vắc‑xin vào chương trình Tiêm chủng mở rộng (TCM) năm 2026, ưu tiên các khu vực miền núi và dân tộc thiểu số.
Người dân nên đến các cơ sở y tế uy tín, nhận tư vấn và tiêm phòng đúng lịch, đặc biệt trước và trong các tháng lạnh cao điểm.
Hãy bảo vệ bản thân và gia đình ngay hôm nay bằng cách tiêm vắc‑xin phòng phế cầu.
An Nhiên.
